

Od ponad pół wieku żyjemy w jednolitym narodowościowo Poznaniu. Trochę rodzin z greckim rodowodem, nieco dawnych studentów zagranicznych ożenionych z Polkami, cudzoziemcy studiujący na poznańskich uczelniach to tylko miłe urozmaicenie miasta Międzynarodowych Targów Poznańskich. Powoli zapominany, że dawniej było inaczej. W średniowiecznym Poznaniu żyli niemieckojęzyczni przybysze ze Śląska, Łużyc i Pomorza, potem bywali tu Szkoci, Anglicy i Ormianie, swój kawałek Starego Miasta zamieszkiwali Żydzi. W XIX wieku do miasta przybyli prawdziwi Niemcy i marzyli o trwałej germanizacji Poznania. Poznańscy Żydzi byli zupełnie inni niż Żydzi z Kongresówki, odmienni niż Żydzi z powieści Singera, z Meira Ezofowicza Orzeszkowej, Austerii Stryjkowskiego, czy słynnego Skrzypka na dachu. Chodzili do gimnazjów, studiowali w Berlinie, Wrocławiu i Heidelbergu, potem zakładali fabryki, banki, firmy spedycyjne i domy towarowe, prowadzili apteki i laboratoria.
Żydzi są obecni w Europie od ponad tysiąca lat; byli kupcami na dworach władców frankońskich, stanowili część angielskiej i francuskiej społeczności do czasu wypędzeń w XIII i XIV w., zasiedlali miasta w Świętym Cesarstwie Rzymskim Narodu Niemieckiego. Autor omawia również sytuację Żydów w Europie Środkowej i Wschodniej, początki ich emancypacji, powstanie nowoczesnego antysemityzmu oraz narodziny syjonizmu.
Książka przedstawia błyskotliwy, zwięzły i godny zaufania ogólny zarys wiedzy o Holokauście, mądrze umiejscawiając go w kontekście II wojny światowej oraz wnikliwe wiążąc opowieść o krwawym dążeniu nazistowskich Niemiec do zaprowadzenia czystości rasowej z historią zdobywania przestrzeni życiowej.
W 2004 roku minęło 200 lat od założenia w Krakowie żydowskiego cmentarza przy ulicy Miodowej. Służył on całej społeczności żydowskiej Krakowa. Znaleźli tutaj wieczny spoczynek między innymi rabini, dajani, seniorowie gminy, cadycy, działacze
W książce omówiono podstawowe etapy kształtowania się judaizmu od starożytności po czasy współczesne. Opisano praktyki religijne starożytnego Izraela przed niewolą babilońską, okres krystalizowania się tej religii w okresie perskim, hellenistycznym i rzymskim. Znajdziemy tu także podstawowe dokumenty religijno-prawne judaizmu, którym towarzyszą objaśnienia dotyczące kalendarza świąt i praktyk religijnych. Autorka omawia też znaczący wpływ judaizmu na historyczne uwarunkowania narodzin chrześcijaństwa.
Prezentowana książka to wyjątkowa w światowej i polskiej literaturze qumranologicznej, pionierska praca. Czytelnik otrzymuje bardzo rzetelne naukowo-informacyjne instrumentarium dotyczące Qumran i rejonu Morza Martwego. Niniejsza publikacja jest II wydaniem książki pod tym samym tytułem, która ukazała się w wydawnictwie The Enigma Press, Kraków 2000 (seria: Biblioteka Zwojów. Tło Nowego Testamentu). W relacji do I wydania wydanie II otrzymało kwalifikację "poprawione i poszerzone".
Zadaniem tej książki jest zaprezentowanie czytelnikowi historii oporu przeciwko "nieubłaganemu i wszechogarniającemu" zagrożeniu syjonizmu, oporu, którego konceptualne podłoże niewiele się zmieniło przez ostatnie 120 lat. Książka ta rzuca światło na żywotną, upartą postawę, którą zwolennicy syjonizmu postrzegają z kolei jako świętokradztwo. Wśród krytyków syjonizmu, z którymi spotykamy się na kartach książki, są nie tylko Żydzi noszący czarne płaszcze. Zaliczają się do nich wszyscy, którzy opierają swój sprzeciw na argumentach o charakterze judaistycznym: chasydzi i mitnagdim, Żydzi reformowani i konserwatywni, Żydzi z Izraela i diaspory, a nawet przedstawiciele nurtu narodowo-religijnego, którzy zakwestionowali własne syjonistyczne przekoniania.
Kiedy powstał naród żydowski? Cztery tysiące lat temu, czy też wyszedł spod pióra żydowskich historyków w XIX w., którzy wykorzystując tradycję biblijną odtworzyli dzieje ludu, stanowiące podstawę do kształtowania przyszłego narodu?
W latach międzywojennych Polska należała do państw o wysokim odsetku mniejszości narodowych. Różnorodna i tworząca integralną część kultury ziem polskich, ludność żydowska, zajmowała pod względem liczby drugie po Ukraińcach miejsce, przed Białorusinami i Niemcami.
Praca Marcina Wodzińskiego stanowi niezwykle skrupulatny wykaz materiałów dotyczących spraw żydowskich przechowywanych w Archiwum Głównym w Warszawie. Na zespół ten składają się obecnie 463 jednostki (ok. 98 tys. zapisanych stron) zawierające zapiski związane z różnymi aspektami życia społeczności żydowskiej Królestwa Polskiego. Czytelnik znajdzie tu informacje z zakresu jej historii społecznej, gospodarczej, politycznej i kulturalnej (w tym religijnej), a także dające obraz stosunków polsko-żydowskich oraz chrześcijańsko-żydowskich w XIX-wiecznym Królestwie Polskim. Zawartość poszczególnych jednostek archiwalnych została systematycznie scharakteryzowana, a pomocą w nawigacji po informatorze służą obszerne indeksy: osobowy, rzeczowy oraz nazw geograficznych.